Հոգեւորանվտանգության հարցը նույնքան առաջնահերթ է,
որքան մեզ՝ հայերիս, համար պետականություննու հայապահպանությունը: Մանավանդ ԻԱ դարի այս ժամանակներում, երբ ամեն
ինչուղղված է մեկ բանի դեմ՝ ազգայինինքնության պահպանման, եւ այն ոչնչացնելու
նպատակ ունի:
Յուրաքանչյուր
ազգ ձգտում է հավերժության եւ, ելնելով պետականության, անկախության ու ազատության,
ազգային եւ կրոնական ինքնագիտակցության, ազգային արժանապատվության մասին
պատկերացումներից, ստեղծում է անվտանգության համակարգ, որը սովորաբար հանդես է
գալիս պետական կամ ազգային ձեւերով:
Արցախյան
ազատագրական շարժման սկզբներին վերը բերված նշանաբանը շատերն են տեսել եւ ունեցել:
Եռագույնի վրա գրված այս տողերը, որպես մի փոքրիկ մասունք, շատերն էին դնում իրենց
տան մի հարգի անկյունում, կամ մեքենա ունեցողները կպցնում էին մեքենայի դիմապակու
ճակատային մասում:
С того времени, как после
семидесятилетнего периода господства атеизма в Советском Союзе религия
вернулась в жизнь постсоветских народов, последние получили «в подарок» и
принципиально новые проблемы. В частности, народы встретились с понятием
религиозной нетерпимости, а также с ощутимым в каждодневной жизни симбиозом
политики и религиозных институтов.
Հայ
հրապարակախոսիքննարկման սեղանին
պարբերաբար հայտնվում է «հոգեւոր ճգնաժամի» թեման: Եւ պարբերաբար լսվում են
կարծիքներ, փոխանակվում մտքեր, ծավալվում վիճաբանություններ, բերվում պատճառներ,
հայտնվում եզրակացություններ, վերլուծվում իրավիճակներ, նշվում հաղթահարելու
ուղիներ:
Ինչպես անհատը,
այնպես էլ այդ անհատներից կազմված հանրությունը ստեղծում է հավերժ գոյության
տեսիլը, ստեղծում ռելիգիաներ, իդեալներ, արժեքներ ու դնում է իր առաջ նպատակ՝
դրանց հասնելու:
Երիտասարդ
բարեկամիս՝ ուսանողական անմիջականությամբ տրված հարցերը, կամ, ավելի ճիշտ, հարցերի
տարափը, ինձ այս տարիքում անակնկալի բերեց, ստիպելով գոնե ինքս ինձ համար ճշտել իմ
դիրքորոշումն ու վերաբերմունքը հոգեւոր ոլորտում:
Աղանդավորության
դեմ պայքարը մեզ մոտ սկսվել էր դեռեւս պատերազմից անմիջապես հետո, որն
արտահայտվում էր աղանդավորների հետապնդմամբ, բնակարանների ստուգմամբ եւ մարդկանց
ձերբակալմամբ: Այդ տարիներին խիստ վերահսկողություն կար նրանց նկատմամբ, եւ
իրավապահ մարմինները, հետեւելով այս կամ այն շարժման ակտիվիստներին, շատ դեպքերում
հարցաքննման նպատակով քաղմաս էին տանում նաեւ այն քաղաքացիներին, ովքեր
ընդհանրապես կապ չունեին աղանդավորների հետ:
Վերջերս
հաճախակի են հեռուստատեսությամբ հաղորդումներ լինում «Հոգեւոր ժառանգություն»
թեմայով: Փետրվարի 14-ի երեկոյան խոսվում էր Հովհ. Թումանյանի թողած հոգեւոր
ժառանգության մասին: Չգիտեմ՝ զուգադիպություն էր, թե պատահականություն, բայց նույն
պահին ընթեցում էի է. Դանիելյանի «Գանձասարի պատմությունը» ծավալուն գիրքը, որն
ամբողջությամբ նվիրված էր մեր՝ հայերիս, հոգեւոր եւ մշակութային ժառանգությանն ու
ժառանգողներին:
«Ապագա պատմաբանը Դիոգենեսի պես լապտերը
վերցրած պետք է քրքրե մեր ներկա դարի պատմությունը, որ գտնե այն գաղափարական
գործիչներին, որոնց գործը նմանվում է հին հեքիաթների դարու հերոսների գործունեությանը:
Հայ ներկա իրականության մեջ ապագա անաչառ պատմաբանը շատ քչերին կգտնի, որոնց
անունը արժանի կլինի հավերժացնելու...»: Այս տողերը գրվել են 1920 թվին:
Համաձայնվենք, որ հայ քաղաքական իրականության համար սա իր էությամբ ունիվերսալ եւ
կիրառելիությամբ անվրեպու անխափան մի
բանաձեւ է, որը մեզանում գործածելի է ցանկացած պահի` անկախ պատմական
ժամանակաշրջանից: Այսօր էլ` այդ տողերը գրելուց մեկ դար անց, արծարծված հարցի
վերաբերյալ իրավիճակը մեզանում բացարձակապես նույնն է:
Արցախցի հեռուստադիտողը քաջածանոթ է Վարդգես Բաղրյանի
”Թերթելով պատմության էջերը. 1988-1994” հեռուստաշարին, որը
թողարկվել է նաեւ առանձին լազերային սկավառակով:
Հաղորդաշարը պատմում է ղարաբաղյան ազատամարտի մասինª խաղաղ
ցույցերից մինչեւ զինադադար:
Վ.Բաղրյանը որոշել է թղթին հանձնել այդ
հեռուստաժամանակագրությունը եւ ամփոփել առանձին գրքով:
Հաջողություն մաղթելով նրան սույն ազգօգուտ գործում`
"Անալիտիկոն”-ի խմբագրությունն էլ որոշել է հատվածաբար
ներկայացնել այն, որը սիրահոժար մեզ է տրամադրել հեղինակը`
"Տեսադաշտ. 1988-1994” վերտառությամբ:
Փոփոխություն է
մտցվել նաեւ առաջադրվող թեկնածուների, կուսակցությունների ու դաշինքների գրավի
գումարների մասով. կուսակցության գրավի չափը կազմելու է 500 հազար դրամ,
կուսակցությունների դաշինքի համար՝ 350 հազարական դրամ, իսկ մեծամասնական
ընտրակարգով առաջադրվող թեկնածուների համար՝ 100 հազար դրամ:
Ղեւոնդ քահանա
ՄԱՅԻԼՅԱՆ
Աշոտ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Ներսես
ՕՀԱՆՋԱՆՅԱՆ
Манвел САРКИСЯН
Հաջի Նազենի
ՂԱՐԻԲՅԱՆ 
Արամ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
Գեղամ
ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
Անահիտ
ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
«Ապագա պատմաբանը Դիոգենեսի պես լապտերը
վերցրած պետք է քրքրե մեր ներկա դարի պատմությունը, որ գտնե այն գաղափարական
գործիչներին, որոնց գործը նմանվում է հին հեքիաթների դարու հերոսների գործունեությանը:
Հայ ներկա իրականության մեջ ապագա անաչառ պատմաբանը շատ քչերին կգտնի, որոնց
անունը արժանի կլինի հավերժացնելու...»: Այս տողերը գրվել են 1920 թվին:
Համաձայնվենք, որ հայ քաղաքական իրականության համար սա իր էությամբ ունիվերսալ եւ
կիրառելիությամբ անվրեպ
Արցախցի հեռուստադիտողը քաջածանոթ է Վարդգես Բաղրյանի
”Թերթելով պատմության էջերը. 1988-1994” հեռուստաշարին, որը
թողարկվել է նաեւ առանձին լազերային սկավառակով:
Հաղորդաշարը պատմում է ղարաբաղյան ազատամարտի մասինª խաղաղ
ցույցերից մինչեւ զինադադար: 